0'simlik ustuni - poya

IV BOB. POYA


Poya  osimlikning barcha yer usti organlarini
ozaro boglab, ulami ildiz bilan birlashtirib
turadigan markaziy tayanch organi. U ildiz
bilan barglar orasidagi moddalarning ha-
 rakatini taminlaydi va ozida oziq moddalar
toplaydi.
Poyaning shakllanishi, bajaradigan vazifasi bir xil bolsada,
daraxt poyasi, odatda tana, barcha otlamiki poya deb ataladi va
ular, ayniqsa, ichki tuzilishi bilan farq qiladi.

15-. NOVDA

Novda bilan poya tushunchasi bir-biriga juda oxshab ketadi.
Novda daraxt, buta va yarim butalarning
ozida kurtak va barg hosil qiladigan bir
yillik shoxi (35-rasm).
img/res/35rasm.png










Novdalarning posti yashil va nafis
bolib, hujayralarida yashil rang beruvchi
xlorofill donachalari bor. Novdalarda
barglar birikkan joy b o g im,
ikkita barg oraligidagi qismi bo g im
oralig'i deb ataladi. Barglar qoltigida
bittadan yoki bir nechtadan b o lib
kurtak joylashadi.
Kuz yaqinlashishi bilan novdalarning
yashil rangi o zgarib, q o ngir va
qizgish rangga kiradi. Chunki bu vaqtda
ularning posti qalinlashadi va ostida
pokak qavat hosil boladi. Kech kuzda
barglar to kilib ketib, ular qoltigida
joylashgan kurtaklar ochilib qoladi va
shu holda qishlaydi.
Novdalar ikki xil boladi. Agar novda
barg va kurtaklardan iborat b o lsa

vegetativ novda deyiladi. Bordiy-u, novdadan gul paydo bolsa
generativ yoki gulli novda deyiladi.
Demak, barg va kurtaklari bolgan daraxt va butalarning bir
yillik novdasi yoki urugidan unib chiqqan bir yillik niholga
ham novda deyiladi.

